Home Thảo dược Những cây thuốc Nam chữa bệnh đau nhức xương khớp

Những cây thuốc Nam chữa bệnh đau nhức xương khớp

Được đánh giá y tế bởi

Bác sĩ Nguyễn Tấn Vũ

Được viết bởi

Đã kiểm duyệt y khoa

Tất cả bài viết của chúng tôi đã được kiểm tra nội dung y khoa trước khi xuất bản để đảm bảo tính chuyên môn.

Những cây thuốc nam chữa bệnh đau nhức xương khớp là một trong những câu hỏi được đặt ra và tìm kiếm rất nhiều trên các diễn đàn về y khoa hay dược phẩm. Bởi đây là phương pháp chữa trị hoặc hỗ trợ điều trị hiệu quả, an toàn cho người bệnh và đã được áp dụng trong nền y học từ xa xưa đến nay.

Tuy nhiên, theo dân gian và theo thư viện y khoa thì có rất nhiều các loại cây thuốc nam khác nhau (khoảng trên 1.000 loại cây). Vậy loại cây nào có thể chữa bệnh đau nhức xương khớp, thông tin về loại cây đó ra sao và có những lưu ý gì khi sử dụng những loại cây này chữa bệnh đau những xương khớp? Hãy cùng DoctorJEX.com tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây nhé!

Cây thuốc nam là gì?

Theo y học cổ truyền, cây thuốc nam bao gồm các loại thảo dược có nguồn gốc từ những cây cỏ quen thuộc xung quanh nơi sinh sống của người Việt Nam chúng ta. Vì thế nên danh y Hải Thượng Lãn Ông mới có câu: “Nam dược trị Nam nhân” nhằm khẳng định rằng cây thuốc thảo dược của người Nam dùng để chữa cho người Nam (ở đây hiểu là Việt Nam).

Và các cây thuốc Nam thường được xếp chung với thuốc Bắc vào nhóm thuốc Đông y. Nên nhiều người vẫn hiểu nhầm và lẫn lộn giữa 2 nhóm cây khác nhau này. Thuốc Bắc khác với cây thuốc Nam ở chỗ chúng là thảo dược trong các bài thuốc Đông y của Trung Quốc, chúng vô cùng quen thuộc và gắn liền với văn hóa Trung Hoa.

Cây thuốc nam chữa bệnh xương khớp

Vì sao nên chữa bệnh đau nhức xương khớp bằng cây thuốc Nam

Bệnh đau nhức xương khớp không chỉ đơn thuần gây ra những cơn đau đớn cho người bệnh mà còn làm gián đoạn, trì trệ và ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống , sinh hoạt và công việc của họ. Thậm chí trong một vài trường hợp không có phương pháp điều trị kịp thời còn gây ra các biến chứng vô cùng nguy hiểm.

Bên cạnh thuốc Tây, ta còn có thể sử dụng những cây thuốc Nam chữa bệnh xương khớp này. Bởi khác với thuốc Tây, các loại thảo dược thuốc Nam thường dễ tìm, lành tính, có nguồn gốc thiên nhiên, giá thành rẻ và mang lại hiệu quả cao, đã được ông cha ta sử dụng trong nhiều thế kỷ qua.

Những cây thuốc Nam chữa bệnh đau nhức xương khớp hiệu quả

Dưới đây, DoctorJEX sẽ giới thiệu cho các quý bạn đọc các loại cây thuốc Nam có khả năng chữa bệnh đau nhức xương khớp vô cùng quen thuộc, gần gũi với chúng ta và được ứng dụng nhiều trong y học, dược phẩm và Đông y. Đó chính là:

Cây lá lốt

Lá lốt có tên gọi khác là cây tất bát và có tên gọi khoa học là Piper lolot C. DC., thuộc họ hồ tiêu. Đây là một loại cây thân thảo lâu năm, có sức sống mãnh liệt, dễ sống, dễ trồng. Khi ở dạng cây non thì lá lốt mọc thẳng, còn khi đã lớn thì có xu hướng mọc bò trên mặt đất.

Ta có thể nhận diện ra loại cây này qua hình dáng đặc trưng của lá cây, lá cây mọc đơn, có hình tim. Bề mặt lá bóng, có màu xanh đậm và có mùi hương thơm rất đặc trưng. Vì thế ngoài là một vị thuốc Nam thì lá lốt còn rất quen thuộc trong các bữa ăn của người dân Việt Nam bởi mùi hương đặc trưng của lá lốt được tận dụng như một loại gia vị.

Theo Tây y, trong chiết xuất của cây lá lốt có chưa hoạt chất Alkaloid và lượng lớn tinh dầu. Alkaloid có dược tính rất phong phú như chống ung thư, chống sốt rét, kháng giãn mạch, chống loạn nhịp và có vai trò bảo vệ khỏi viêm và vi khuẩn.

Theo Đông y, lá lốt là một thả dược tán hàn, ôn trung, chỉ thống, hạ khí, trừ phong thấp, chỉ ẩu, tiêu thực, kiện vị. Nhờ đặc tính Đông y này mà lá lốt có công dụng rất mạnh mẽ trong việc chữa chứng thấp khớp mạn, phong thấp, đau khớp, đau lưng, đau nhức xương, rối loạn tiêu hóa, đau đầu, nhức răng, mồ hôi chân tay, chảy nước mũi hôi,…

cây lá lốt

Cây ngải cứu

Có tên gọi khác là ngải diệp, thuốc cứu, nhả ngải (dân tộc Tày), co linh ti (dân tộc Thái), quá sú (dân tộc H’Mông). Ngoài ra, ngải cứu còn có tên khoa học là Artemisia vulgaris L., thuộc học Cúc (Asteraceae). Đây cũng là một loại cây thuốc Nam gần gũi và quen thuộc đối với người dân Việt Nam. Bưởi nó thường xuất hiện trong các bữa ăn dân dã và có mặt trong các bài thuốc dân gian.

Ngải cứu thường mọc nhiều ở Châu Á, Châu Mỹ và Châu Phi. Chúng có thân màu xanh bạc hoặc trắng bạc, lá có màu xanh nhạt hơi hoe vàng và hoa ngải cứu có dạng búp vàng nhạt sáng. Tất cả những phần của cây đều được sử dụng làm thuốc trong y học cổ truyền trong hàng trăm năm nay. Tất cả các bộ phận trên mặt đất của ngải cứu đều được sử dụng trong các bài thuốc Đông y.

Theo Đông y, ngải cứu có khả năng trừ hàn thấp, chỉ huyết, an thai, điều kinh. Đồng thời loại cây thuốc Nam này còn được ứng dụng rất nhiều trong các bài thuốc Đông y xa xưa cho đến tận bây giờ trong việc chữa phong thấp, đau nhức, tê bì chân tay.

cây ngải cứu

Cây trinh nữ hoàng cung

Còn có tên gọi khác là tỏi lơi lá rộng thuộc họ thủy tiên (Amaryllidaceae), có tên khoa học là Crinum latifolium L. Đây là một loại cây đặc trưng bởi bông hoa màu trắng, nhị hoa màu tím đỏ, hoa mọc theo tán dài. Thân cây dài từ 10cm đến 15cm, thẳng và bóng mướt như thân hành. Lá trinh nữ hoàng cùng xuất phát từ gốc, có thể dài hơn độ cao của hoa, có hình dáng tựa như lá gừng nhưng to hơn.

Và dược tính của cây thuốc nam này hầu hết nằm ở bộ phận lá và rễ cây. Theo Đông y, lá và rễ trinh nữ hoàng cung ngoài công dụng chữa ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư cổ tử cung; còn có công dụng hạ áp, làm dịu nhanh chóng các cơn đau nhức xương khớp gây ra.

cây trinh nữ hoàng cung

Trinh nữ hoàng cung và tác dụng tuyệt vời trong chữa viêm lộ tuyến

Cây cỏ xước

Còn có một tên gọi khác đó là hoài ngưu tất hay ngưu tất nam, thuộc họ rau dền (Amaranthaceae). Cây cỏ xước trong tiếng Latinh còn có tên gọi là Achyranthes aspera L.. Đây là một loại cây thảo dược lâu năm, thân có lông tơ mềm mịn, là cây có hình bầu dục mọc đôi. Hoa của cây cỏ xước dài, hướng thẳng lên trời, có màu tím, trắng dần về gốc.

Loại thảo dược này trong Đông y có khả năng hoạt huyết, lợi tủy thông lâm, khứ ứ và bổ thận mạnh gân xương. Vì thế nó có công dụng hỗ trợ chữa bệnh viêm khớp, phong thấp, viêm khớp dạng thấp, viêm đa khớp và thoát vị đĩa đệm.

cây cỏ xước

Cây đinh lăng

Một cây thuốc Nam chữ bệnh xương khớp nữa đó là Đinh Lăng, hay còn được gọi với tên gọi khác là cây gỏi cá hay năm dương sâm, thuộc họ nhân sâm (Araliaceae). Đinh lăng theo tiếng Latinh có tên gọi là Polyscias fruticosa (L.) Harms. Đặc biệt, đinh lăng là một loại thảo dược có dược tính ở mọi bộ phận như rễ, thân, cành, lá.

Cây đinh lăng là một cây thuốc Nam phổ biến tại Việt Nam, dễ nuôi, dễ trồng và không cần phải chăm sóc. Cây có vị nhặng và xen lẫn với vị ngọt nhẹ, có khả năng bổ khí huyết, tăng cường lưu thông đường huyết mạch, chữa trị chứng tê bì chân tay, đau lưng, mỏi gối. Đồng thời, trong chiết xuất đinh lăng còn chứa nhiều hoạt chất kháng viêm, giải độc có khả năng hỗ trợ chữa viêm xương khớp.

cây đinh lăng

Cây gối hạc

Gối hạc hay còn được gọi là cây bí đại, kim kê, mũn, gối hạc tía, phi tử, mạy chia, củ đen, đơn gối hạc hay cây củ rối ấn. Loại thảo dược này thuộc họ hạc (Leeaceae), có tên khoa học là Leea rubra Blume. Đây là một loại cây thân gỗ nhỏ có thể cao lên đến 1,5m; loại cây này thường mọc thành bụi dày; lá cây to có phiến lá rộng và chứa chất nhầy màu xanh lục.

Dựa theo nhiều nghiên cứu dược lý hiện đại ngày nay thì cây gối hạc đã được chứng minh là có công dụng ngăn ngừa, điều trị và hỗ trợ điều trị các vấn đề về sức khỏe xương khớp như đau nhức xương khớp, tê thấp, thấp khớp mãn tính và thấp khớp cấp tính.

cây gối hạc

Cây đu đủ

Đu đủ thì không quá xa lạ với người dân Việt Nam chúng ta, thậm chí còn viral với cụm từ “hít lá đu đủ”. Đây là một loại cây đặc trưng bởi hình dáng lá cây và quả. Lá cây có hình sao chân vịt, to và có gân lá dày; quả đu đủ có hình dáng dài và to dần về phía đáy quả. Thân cây thảo, có thể cao tới 10m; hoa đu đủ có đài nhỏ, vành năm cánh to, có màu trắng hoặc xanh.

Trong Đông y, đu đủ có chứa hoạt chất Papain và có tính bình. Thành phần này có khả năng làm tiêu hóa các chất đạm, hỗ trợ người bệnh lưu thông mạch máu ở những vùng xương khớp bị tắc nghẽn mạch máu. Từ đó, có thể hỗ trợ bệnh nhân điều trị các triệu chứng đau lưng do phong hàn, ngăn ngừa nguy cơ ăn mòn gai cột sống. Tuy nhiên, đây chỉ là phương án tạm thời, hoàn toàn không chấm dứt được tình trạng bệnh lý.

cây đu đủ

Cây đau xương

Còn có tên gọi khác là khoan cân đằng, khau năng cấp hay tục cốt đằng, có tên gọi khoa học là Tinospora sinensis Merr. Đây cũng là một trong các cây thuốc Nam chữ bệnh xương khớp, được sử dụng rộng rãi từ xa xưa để chữa những chứng tê bì chân tay, đau mỏi gân xương do phong thấp gây ra.

Cây đau xương có vị đắng, tính mát, quy vào kinh can khu phong, trừ thấp, hoạt cốt, mạnh gân, thư cân hoạt lạc, chữa phong tê thấp và đau nhức xương khớp. Thường thì thân cây và vỏ cây là phổ biến nhất trong việc chữa bệnh đau nhức xương khớp bằng việc phơi khô rồi sắc thành thuốc uống.

cây đau xương

Cây đơn châu chấu

Loại cây này khá lạ lẫm với đa số người dân Việt Nam nhưng lại tương đối quen thuộc với những người dân vùng cao và các địa phận giáp ranh với Lào. Cây có tên gọi khác là cây rau gai, cây cuồng, cẩm giàng, độc lực, cây răng, cây cuống hay đinh lăng gai. Đơn châu chấu thuộc họ nhân sâm (Araliaceae) và có tên gọi khoa học là Aralia armata.

Đây là một loại cây thảo dược có thân nhỏ và mảnh, có thể cao tới 2m, cành mọc tỏa xung quanh thân chính và có rất nhiều gai cong quắp. Lá của cây có 2 mặt nhẵn, gân lá có gai nhỏ như sợi tơ. Hoa của cây có màu xanh lục nhạt ngả vàng tươi; quả có màu đen, hình tròn nhỏ.

Ngoài việc lấy lá và chồi non làm thức ăn thì cây đơn châu chấu còn được sử dụng để chữa bệnh. Cụ thể là rễ cây có công dụng trị bệnh viêm khớp, viêm quanh khớp và viêm khớp dạng thấp. Khi kết hợp với xà cừ và mặt quỷ theo một định lượng nhất định thì hiệu quả điều trị sẽ tăng cao.

cây đơn châu chấu

Cây xấu hổ

Đây là một loại cây cực kỳ quen thuộc với tuổi thơ của thế hệ 9x đổ về trước bởi sự phổ biến, dễ dàng tìm thấy xung quanh nhà ở khắp các địa bàn trên đất nước Việt Nam. Cây xấu hổ hay còn được gọi là cây mắc cỡ hay cây trinh nữ hay hàm tu thảo, khi tác động vật lý vào cây thì ngay lập tức lá cây hình nan quạt sẽ khép lại.

Trong Đông y, loại thảo dược này có vị ngọt, tính hàn có tác dụng chống viêm, giảm đau. Khi kết hợp cùng với các loại thảo mộc thích hợp khác thì lại càng nâng cao dược tính trong việc chống viêm và giảm đau nhức xương khớp.

Trong Tây y, cây mắc cỡ được ứng dụng phổ biến trong các công thức sản phẩm hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa các bệnh lý về xương khớp như tê khớp, thấp khớp và viêm khớp.

cây xấu hổ

Cây hy thiêm

Ta thường nghe nhắc đến cao hy thiêm trong nhiều bài thuốc Đông Y chữa đau nhức xương khớp, đó chính là chiết xuất của cây hy thiêm. Ngoài hy thiêm, cây thảo mộc này còn có tên gọi khác là cây cỏ đĩ, hy kiểm thảo, hổ cao, nụ áp ria, cây hy tiên hay cây cứt lợn; thuộc họ cúc (Asteraceae); có tên gọi trong giới khoa học là Siegesbeckia orientalis L.

Hy thiêm khá đặc trưng và dễ dàng phân biệt so với các loại cây cỏ thảo dược khác. Thân cây cao từ 0,5m đến 1m, thân cây có lông mịn và từ thân cây chỉa ra nhiều tán cành nhỏ. Lá của hy thiêm mọc đối xứng nhau, mép lá có răng cưa, cuống rất ngắn. Khi trưởng thành, hy thiêm có hoa màu vàng và quả hình trứng nhỏ màu đen sậm.

Theo Đông y, hy thiêm chủ trị trừ phong thấp, chữa đau lưng, mỏi gối và đau nhức xương khớp. Hơn nữa, chiết xuất cây hy thiêm (cao hy thiêm) còn có công dụng tiêu viêm và giãn cơ. Chiết xuất này thường được ứng dụng trong việc điều trị bệnh gút, thoái hóa cột sống, viêm khớp, đau lưng, mỏi gối và mỏi vai gáy.

cây hy thiêm

Cây độc hoạt

Loại cây này còn có rất nhiều tên gọi khác, lần lượt là: độc diệu thảo, khương thanh, hồ vương sứ giả, hộ khương sứ giả, thanh danh tinh, độc hoạt, sơn tiên độc hoạt, trường sinh thảo, địa đầu ất hộ ấp hay xuyên độc hoạt. Loài này thuộc họ hoa tán (Apiaceae), có tên gọi khoa học là Angelica laxiflora Diels hay Angelica megraphylla Diels.

Đây là một loại cây thuốc Nam lâu năm có chiều cao lên đến 1m, thân cây mọc đứng, màu tím nhạt hoặc màu lục, có rãnh dọc nhẵn. Lá cây có hình bầu dục xẻ thùy không đều, mép lá có răng cưa không nhón, gân lá có lông mịn. Cụm hoa mọc ở đầu cành tán kép hoặc ở kẽ lá, hoa nhỏ, màu trắng hoặc vàng nâu. Quả cây độc hoạt có hình bầu dục dẹt, hơi tròn, rất cứng, có dìa ở hai bên mép quả.

Độc hoạt thường có mặt trong các bài thuốc đông y chữa đau mình, đau lưng, thấp khớp và chữa triệu chứng các khớp đau nhức. Ba bài thuốc Đông y nổi tiếng có mặt của vị thuốc độc hoạt là Độc hoạt ký sinh thang, Cao thấp khớp II và Độc hoạt thang.

cây độc hoạt

Cây tục đoạn

Cây tục đoạn còn được biết đến với nhiều tên gọi khác, đó là rễ thái, oa thái, sơn cân thái hay sâm nam; thuộc họ tục đoạn (Dipsacaceae), có tên khoa học là Dipsacus japonicus Miq. Tục đoạn là loài thân thảo, có thể cao đến 2m, thân cây có 6 cạnh, trên 1 cạnh có gai thưa; lá cây mọc đối xứng, không có cuống, viền lá có dạng răng cưa dài, đầu nhọn, phiến nhỏ; hoa có màu trắng, lông cứng.

Chiết xuất tục đoạn chứa hoạt chất Tannin, Saponin và tinh dầu. Nhờ 2 hoạt chất Tannin và Saponin nên cây tục đoạn có khả năng làm giảm nhanh các cơn đau nhức xương khớp, giúp tiêu viêm, trị nhức gân xương, bong gân và sai khớp. Ngoài ra, chiết xuất loại cây này còn có công dụng phục hồi các tổn thương xương khớp do chấn thương.

cây tục đoạn

Cây thổ phục linh

Thổ phục linh hay còn được biết đến với các tên gọi khác trong Đông y và trong dân gian như củ kim khang và củ khúc khắc. Ngoài ra, thổ phục linh còn có tên khoa học là Smilax glabra Roxb và trong Tây y có tên là Salsepareille.

Vị thuốc này có vị nhạt, hơi ngọt, tình bình vào kinh can và vị khử phong thấp, thấp khớp, chữa đau nhức xương khớp, lợi gân cốt,…

cây thổ phục linh

Cây cà gai leo

Đây là loại thảo dược có tên gọi khác là cà cườm, cà vạnh, cà quýnh hay cà quánh, thuộc họ nhà cà (Solanaceae). Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumbens Lour. Loại thảo dược này có đặc điểm là thân leo có gai, chỉa ra thành nhiều cành, dài khoảng 60 – 100cm; lá cây mọc so le, hình trứng thuôn dài, mặt dưới lá có lông mịn màu trắng.

Trong Đông y, loại cây thuốc Nam này có tính ấm, vị the, chủ trị tiêu độc, giảm đau, tán phòng trừ thấp. Trong Tây y, cà gai leo có chứa 3 hoạt chất chính là Alcaloid và Flavonoid có khả năng trị phong thấp, giảm đau nhức các đầu gân xương.

cây cà gai leo

Cây nha đam

Được biết đến với nhiều công dụng và nhiều tên gọi khác nhau là cây lô hội, lưu hội hay long tu. Đây là một loại cây mọng nước, thuộc chi lô hội (Aloe), có tên khoa học là Aloe Vera. Đây là loài cây thuộc họ lô hội duy nhất tại Việt Nam và vô cùng phổ biến từ y khoa, làm đẹp đến thực phẩm.

Nha đam có lá cây hình mũi giáo, dày, mọng nước, bản dẹt, bên trong chứa rát nhiều chất nhầy trong, dọc thân lá có gai nhọn cách nhau khá dày. Trong cây nha đam có rất nhiều loại vitamin như A, B, C, E ngoài công dụng làm đẹp da còn có nhiều nghiên cứu cho rằng nha đam có khả năng kháng viêm tốt, có thể tác động trực tiếp vào vùng sưng viêm làm dịu cơn đau xương khớp.

cây nha đam

Cây bạch đồng nữ

Loại cây có cái tên hoa mỹ này còn có các tên gọi khác theo từng địa phương là cây mò mâm xôi, cây mò trắng hay là cây bấn trắng. Cây bạch đồng nữ thuộc họ cỏ roi ngựa (Verbenaceae) và tên khoa học là Clerodendrum chinense (Osbeck.) Mabb var. simplex (Mold.) S. L. Chen.

Bạch Đồng Nữ theo Đông y có tính hàn, vị đắng, đi vào hai can tâm và tỳ giúp giảm đau hiệu quả các cơn đau nhức do xương khớp gây ra.

Ngoài ra, còn rất nhiều loại cây tuốc nam khác có công dụng điều trị hoặc hỗ trợ điều trị các triệu chứng hay vấn đề về xương khớp như: cây cẩu tích, cây cốt toái bổ, cây hàm ếch, cây xá xị, cây củ cốt khí, cây châu trụ, cây trứng cuốc,… Các loại cây này đều được ứng dụng trong các bài thuốc Đông Y chữa trị các bệnh lý về xương khớp khác nhau.

cây bạch đồng nữ

Bài viết liên quan:

Lưu ý khi sử dụng cây thuốc Nam chữa bệnh đau nhức xương

  • Hầu hết những cây thuốc Nam được sử dụng để điều trị bệnh đau nhức xương khớp đều được lưu truyền bằng hình thức truyền miệng dân gian và các chứng minh chỉ dừng lại ở những kinh nghiệm xa xưa truyền lại. Vì thế không nên sử dụng quá liều hay lạm dụng những tác dụng tức thời của chúng, tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
  • Các dược liệu có nguồn gốc thiên nhiên thường có dược tính rất cao, chưa được qua xử lý và kiểm soát về nồng độ các chất nên có thể sẽ gây kích ứng với một số trường hợp thể trạng yếu.
  • Sử dụng các loại cây thuốc Nam để điều trị các bệnh đau nhức xương khớp chỉ nên áp dụng với các trường hợp bệnh nhẹ, mới xuất hiện triệu chứng. Những trường hợp bệnh nặng hoặc lâu năm nên được đưa đến các cơ sở y tế uy tín để nhận được liệu trình và phác đồ điều trị khoa học, tránh gặp những biến chứng nguy hiểm.
  • Các loại cây thuốc Nam cần được thu hoạch vào đúng mùa để đảm bảo được chất lượng dược tính của cây. Đồng thời, việc bảo quản cũng như bào chế cũng cần phải được kiểm soát đảm bảo an toàn và đúng quy cách.
  • Khi sử dụng các bài thuốc có chứa các loại cây thuốc Nam phía trên nếu gặp phải dấu hiệu bất thường, cần phải dừng ngay lập tức và để cơ sở y tế uy tín để nhận sự tư vấn khoa học.

Những cây thuốc Nam chữa bệnh đau nhức xương khớp thật sự là những điều tuyệt vời mà thiên nhiên ban tặng cho đất nước chúng ta. Chúng không chỉ giúp ích cho những người bệnh gặp các vấn đề về xương khớp, mà còn chính là những cơ sở dữ liệu đầu vào hữu ích cho các nghiên cứu khoa học về y khoa, nhằm nâng cao trải nghiệm và chất lượng sống của con người.

Rate this post
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

Bạn có thể thích