Home Bệnh xương khớp Đau cổ: Nguyên nhân phổ biến, cách chẩn đoán và điều trị

Đau cổ: Nguyên nhân phổ biến, cách chẩn đoán và điều trị

Đăng ngày: Chỉnh sửa lần cuối:

Được đánh giá y tế bởi

Bác sĩ Nguyễn Tấn Vũ

Được viết bởi

Đã kiểm duyệt y khoa

Tất cả bài viết của chúng tôi đã được kiểm tra nội dung y khoa trước khi xuất bản để đảm bảo tính chuyên môn.

Cổ là bộ phận đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình vận động của cơ thể. Các đốt sống cổ liên kết với nhau và chuyển động trơn tru nhờ có hệ thống dây chằng, gân, cơ và khớp. Tuy nhiên, đốt sống cổ có thể bị viêm và gây đau nhức dai dẳng. Khi phát hiện dấu hiệu đau cổ bất thường, cần sớm khắc phục để tránh tổn hại đến sức khỏe tổng thể.

Đau cổ là bị gì?

Đau cổ xảy ra do bị kích thích dọc theo các đường dẫn thần kinh kết nối với đầu, vai, cánh tay hoặc bàn tay. Đau cổ có thể xảy ra với bất kỳ ai, và có thể liên quan đến bất kỳ mô hoặc khớp xương nào ở cổ.

Đau cổ

Đau cổ ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh

Phân loại đau cổ?

Đau cổ có thể gây ra các cơn đau từ nhẹ và thoáng qua, cho đến dữ dội và ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày như mặc quần áo, lái xe, hay kể cả nằm ngủ. Đôi khi đau cổ có thể kéo theo tình trạng cứng cổ và giảm phạm vi chuyển động như khó xoay đầu, đau khi xoay trái – phải hoặc nhìn lên – cúi xuống…

Dựa vào thời gian đau cổ, có thể phân thành các loại như sau:

  • Cấp tính: Cơn đau diễn ra dưới 4 tuần.
  • Bán cấp tính: Đau kéo dài từ 4 đến 12 tuần.
  • Mãn tính: Đau cổ tái đi tái lại từ 3 tháng trở lên.

Triệu chứng đau cổ thường gặp

Tùy vào từng trường hợp, bị đau cổ có thể có nhiều triệu chứng khác nhau. Thông thường, cơn đau cổ nằm ở một vị trí và tự biến mất trong vài ngày hoặc vài tuần. Ít phổ biến hơn, cơn đau trở nên liên tục và lan sang các bộ phận cơ thể khác, chẳng hạn như vai và cánh tay. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Cổ cứng: Đau và khó cử động đốt sống cổ, đặc biệt khi xoay đầu từ bên trái sang phải và ngược lại.
  • Đau nhói: Cơn đau này có thể khu trú tại một điểm trên cổ và có thể khiến người bệnh cảm thấy như có kim châm chích. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng cổ dưới.
  • Đau nhức toàn bộ vùng cổ: Cảm giác đau nhức khó chịu này thường xuất hiện ở một vùng, đôi khi lan rộng ra khắp cổ.
  • Đau như bị bỏng: Cơn đau này có thể lan tỏa dọc theo dây thần kinh từ cổ đến vai và cánh tay. Cường độ đau thường không giống nhau, có người cảm thấy như bỏng rát, có người thấy nhức nhối bên trong.
  • Nhức đầu: Đôi khi cảm giác khó chịu ở cổ có thể ảnh hưởng đến các cơ và dây thần kinh kết nối với phần trên cổ – đầu. Hậu quả là gây ra cơn đau đầu căng cơ, đau dây thần kinh chẩm…

Nếu các triệu chứng đau cổ tiến triển ngày một nghiêm trọng, bạn có thể gặp thêm các vấn đề khác như khó ngủ, đau cổ khi nằm… Đau cổ cũng có thể cản trở các hoạt động hàng ngày khác, chẳng hạn như mặc quần áo, lau dọn nhà cửa hoặc bất kỳ hoạt động nào liên quan đến việc quay đầu.

Những nguyên nhân gây ra đau cổ thường gặp

Các nguyên nhân gây ra cơn đau cổ được chia thành 2 loại: nguyên nhân đau cổ cấp tính và nguyên nhân đau cổ mạn tính.

Nguyên nhân đau cổ cấp tính

Thông thường, khi bị đau cổ cấp tính là do căng cơ và bong gân – có thể chữa lành sau vài tuần hoặc vài tháng. Ngoài ra, nhiều trường hợp cổ bị đau còn do một số nguyên nhân sau:

  • Vận động sai tư thế: Nếu bạn cúi người và giữ trong thời gian dài có thể khiến cổ bị căng thẳng và bị đau nhức. Liên tục nhìn xuống màn hình điện thoại hoặc máy tính bảng, nhặt lông yến… là các tư thế có nguy cơ gây đau cổ.
  • Ngủ sai tư thế: Nếu đầu bị giữ ở một góc xấu hoặc vặn sai trong đêm, cổ cứng có thể xuất hiện vào buổi sáng.

Đau cổ buổi sáng do nằm sai tư thế

Không ít người bị đau cổ khi thức dậy vào buổi sáng, nguyên nhân là do nằm ngủ sai tư thế

  • Các chuyển động lặp đi lặp lại: Quay đầu, lắc cổ lặp đi lặp lại khi khiêu vũ hoặc bơi lội, có thể khiến các cơ, gân và dây chằng của cổ hoạt động quá mức, gây đau tạm thời.
  • Chấn thương do tai nạn: Bất chợt bị ngã hoặc va chạm trúng cổ cũng có thể tác động đến việc kích hoạt cơn đau.

Đôi khi căng cơ hoặc bong gân ở cổ không phải là chấn thương mô mềm, một số trường hợp, có thể là ảnh hưởng đến cột sống cổ khiến cơ cổ co thắt để phản ứng lại.

Nguyên nhân mạn tính

Khi cơn đau cổ kéo dài và liên tục, tái phát trong vài tháng, đó thường là do thoái hóa cột sống bị hao mòn theo thời gian (còn gọi là thoái hóa đốt sống cổ).

  • Bệnh thoái hóa đĩa đệm đốt sống cổ: Theo thời gian, các đĩa đệm dần dần mất đi hàm lượng nước và thành phần proteoglycan của nó, làm giảm khả năng đệm cho các đốt sống của cột sống. Nếu một đĩa đệm bị thoái hóa, có thể dẫn đến đau cổ vì thoát vị đĩa đệm, dây thần kinh bị chèn ép hoặc những thay đổi ở các khớp có thể gây viêm xương khớp.
  • Thoái hóa khớp cổ: Khi sụn ở khớp cổ bị mòn và xẹp, có thể dẫn đến thoái hóa khớp cổ. Thoái hóa khớp cổ là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng đau cổ mạn tính.
  • Thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ: Khi lớp ngoài bảo vệ của đĩa đệm (annulus fibrosus) bị rách một phần hoặc hoàn toàn, một số lớp bên trong giống như thạch (nhân tủy) có thể bị rò rỉ và gây viêm và đau.

Khi thoái hóa cột sống tiến triển, nguy cơ bị thu hẹp các ống sống càng tăng. Nếu rễ thần kinh và tủy sống bị chèn ép sẽ gây ra đau, ngứa ran, tê và có thể lan ra cánh tay hoặc chân.

Ngoài ra, đau cổ bất thường còn đến từ một số nguyên nhân khác như:

  • Căng thẳng, stress: Căng thẳng, lo lắng đều được cho là những nguyên nhân tiềm ẩn góp phần gây ra đau cổ.
  • Bị nhiễm trùng: Nếu một phần của cột sống cổ bị nhiễm trùng hoặc viêm cũng có thể gây ra đau cổ.
  • Hội chứng đau cân cơ: Đây là một hội chứng rối loạn đau mạn tính, xuất phát từ các cơ đau nhức và các mô liên kết xung quanh, điển hình là ở lưng trên hoặc cổ. Các điểm kích hoạt có thể gây đau mạn tính hoặc đau dữ dội khi chạm vào.
  • Đau cơ xơ hóa: Đau cơ xơ hóa khó chẩn đoán, nhưng nó thường liên quan đến đau cơ, gân và dây chằng ở một số vùng trên cơ thể, bao gồm cả ở cổ.
  • Khối u cột sống: Khối u phát triển ở cột sống cổ, chèn ép và làm hỏng các mô hoặc đè lên dây thần kinh, dẫn đến kích thích và gây đau tại cổ.
  • Thoái hóa cột sống: Tình trạng này có thể là do một vết nứt nhỏ ở đốt sống, dây chằng lỏng lẻo, hoặc có thể do thoái hóa đĩa đệm tiến triển.

Nhiều yếu tố nguy cơ khác có thể góp phần gây đau cổ như nghiện hút thuốc lá, tính chất công việc khiến cổ bị căng cứng, giới tính (nữ), làm việc quá sức, chấn thương cổ…

Đối tượng dễ bị đau cổ

Đau cổ là tình trạng rất phổ biến. Tuy nhiên, bệnh thường gặp ở nhiều phụ nữ hơn so với nam giới và nguy cơ tiến triển bệnh đau cổ sẽ tăng lên theo độ tuổi.

Nguyên nhân gây đau cổ

Do tình trạng sức khỏe và đặc thù công việc, đa phần nữ giới dễ có nguy cơ bị đau cổ hơn

Các biến chứng có thể xảy ra khi đau cổ

Đau cổ có thể kéo theo một số biến chứng khác như bị nhức đầu, đau mặt, đau vai hoặc tê cánh tay. Trong một số trường hợp, người bị đau cổ có thể kèm theo đau các bộ phận khác do dây thần kinh ở cổ bị chèn ép. Đau cổ cũng có thể kích thích đau lưng trên hoặc dưới.

Đau cổ có nguy hiểm không?

Thông thường, bị đau cổ không phải là một vấn đề quá nghiêm trọng về sức khỏe nhưng nếu cơn đau kéo dài thường xuyên, có thể báo hiệu một bệnh lý tiềm ẩn cần được điều trị. Trong một số trường hợp, cần can thiệp sớm bằng cách nhận biết dấu hiệu bất thường ở cổ là cần thiết.

Chẩn đoán và xử lý đau cổ

Để điều trị thành công bệnh đau cổ, người bệnh cần được kiểm tra tình trạng và xác định nguyên nhân kích hoạt cơn đau ở cổ. Các bác sĩ chẩn đoán đau cổ bằng cách khám sức khỏe và khai thác bệnh sử của bệnh nhân gồm:

  • Các biện pháp thủ công như dùng tay dò tìm vị trí đau ở cổ và các vấn đề bất thường.
  • Kiểm tra sức mạnh cơ bắp và phản xạ của bệnh nhân.
  • Đặt câu hỏi về các chấn thương cổ trước đây có thể gây ra chấn thương hoặc thoát vị đĩa đệm.
  • Hỏi về công việc hoặc các hoạt động khác có thể ảnh hưởng đến cổ.

Để chẩn đoán nguyên nhân của cơn đau, bác sĩ có thể sử dụng các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang, chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT). Các xét nghiệm này có thể cho thấy tổn thương và các vấn đề khác ở xương và các mô xung quanh ở cổ của bạn.

Chẩn đoán đau khớp cổ

Chụp X-quang khớp cổ để tìm ra các dị tật hoặc bất thường gây ra đau cổ

Ngoài ra, bác sĩ chuyên khoa xương khớp có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện thêm các kiểm tra như: đo điện cơ, nghiên cứu dẫn truyền thần kinh, tủy đồ… Các bài kiểm tra này xem xét kỹ hơn các đĩa đệm trong cột sống, kiểm tra chức năng của dây thần kinh và phản ứng của cơ để từ đó tìm ra nguồn gốc của cơn đau.

Phương pháp điều trị và cải thiện tình trạng đau cổ

Các trường hợp bị đau cổ từ nhẹ đến trung bình thường có thể tự khỏi hoặc tự chăm sóc tại nhà trong vòng 2-3 tuần. Nếu cơn đau cổ vẫn còn dai dẳng, người bệnh nên thử các phương pháp điều trị khác.

Nghỉ ngơi, thư giãn cổ

Đau cổ do căng cơ cổ thường được giảm đau bằng cách giảm căng thẳng cho cơ vùng cổ. Các kỹ thuật giảm căng thẳng vùng cổ bao gồm:

  • Nghe nhạc
  • Nằm thả lỏng cổ, không nên kê gối quá cao…
  • Ngồi thiền
  • Nghỉ ngơi khi đối mặt với các vấn đề căng thẳng cao độ tại nơi làm việc hoặc bất cứ đâu
  • Thực hiện điều gì mang lại cho bạn niềm vui của bản thân như đi bộ, xem phim…

Xoa bóp, massage vùng cổ

Sau khi cho cổ nghỉ ngơi, bạn có thể thực hiện vài động tác kích thích tuần hoàn máu đến vùng cổ.  Ấn và chạm nhẹ nhàng vào xung quanh khu vực bị đau cổ có thể làm dịu các cơn đau xung quanh cột sống và giảm căng thẳng cổ.

Chườm nóng và chườm lạnh

Cả chườm lạnh và chườm nóng đều có thể được sử dụng để giúp giảm đau cổ và giảm sưng hoặc viêm. Bạn hãy bắt đầu với túi nhựa chứa đầy đá, tuy nhiên nhiệt độ lạnh có thể làm tổn thương da của bạn, vì vậy hãy quấn túi đá vào một chiếc khăn mỏng và chỉ chườm trong vòng 15 phút mỗi lần. Bạn có thể chườm lạnh vùng cổ đau nhức sau mỗi 3-4 giờ.

Nếu bạn cảm thấy đau cổ là do căng cơ, chườm nóng là một cách tuyệt vời để giảm đau. Tắm nước nóng, ngâm mình trong bồn nước ấm giúp thư giãn các bó căng từ đó giúp giảm đau cổ. Bạn cũng có thể chườm một miếng khăn nóng ẩm trong 20 phút để giảm đau cổ.

Chườm lạnh cải thiện đau khớp cổ

Nhiệt độ lạnh sẽ làm giảm phản ứng viêm và đau cấp tính

Dù bạn thử áp dụng phương pháp nào, cũng không được để quá 20 phút, vì có thể làm tổn thương da của bạn.

Kéo giãn cổ

Kéo căng cổ cứng bằng các bài tập nhẹ nhàng có thể giúp giảm các triệu chứng của đau cổ. Hãy thử các động tác kéo giãn sau:

  • Đưa vai về phía sau 10 lần, sau đó về phía trước 10 lần
  • Ép hai bả vai về phía nhau 10 lần
  • Dựa đầu vào tay bạn và giữ ở đó trong 30 giây
  • Nhẹ nhàng nghiêng tai về phía vai của bạn mười lần mỗi bên.

Bạn cũng có thể áp dụng thêm các bài tập thư giãn cổ khác ngay tại nhà.

Điều trị bằng thuốc

Phương pháp điều trị bằng thuốc được can thiệp cuối cùng khi người bệnh đã áp dụng tất cả các biện pháp bên trên mà không hiệu quả. Đây là biện pháp giảm đau tạm thời, nhưng thường được nhiều người áp dụng để giảm đau cổ tại nhà. Các nhóm thuốc được sử dụng phổ biến như ibuprofen (Advil, Motrin IB, những loại khác), naproxen sodium (Aleve) và acetaminophen (Tylenol, những loại khác).

Ngoài ra, bệnh nhân khi đến các cơ sở y tế có thể được chỉ định tiêm thuốc corticosteroid gần rễ thần kinh, vào các khớp có tiết diện nhỏ trong xương cột sống cổ hoặc vào các cơ ở cổ của bạn để giảm đau. Thuốc tê (lidocain) cũng có thể được tiêm để giảm đau cổ.

Giảm đau và ngăn chặn nguyên nhân khởi phát cơn đau cổ

Khoa học hiện đại đã chỉ ra, nguyên nhân sâu xa của các cơn đau nhức khớp nói chung có thể là do hệ miễn dịch của cơ thể bị rối loạn, làm sản sinh ra các chất gây viêm tấn công ngược vào hệ xương khớp và gây ra đau nhức. Do đó, cách giảm đau khoa học và hiệu quả chính là tác động cơ chế bệnh sinh gây ra đau nhức cổ.

JEX thế hệ mới chính là giải pháp khoa học vượt trội giúp điều hòa miễn dịch, ngăn ngừa sản sinh các yếu tố gây viêm như TNF-α, interleukin 1, interleukin 6, interferon gamma… hỗ trợ ngăn chặn quá trình viêm tại khớp, từ đó làm giảm quá trình phá hủy xương khớp, giảm đau nhức và bảo vệ khớp một cách tốt nhất.

Với các tinh chất quý từ thiên nhiên như Eggshell Membrane, Collagen Type 2 không biến tính & Collagen Peptide, Turmeric Root (Curcumin), Chondroitin Sulfate… được chiết xuất bằng công nghệ sinh học phân tử cao cấp từ Mỹ, JEX thế hệ mới không chỉ giảm đau nhức và giảm viêm xương khớp, mà còn giúp làm chậm thoái hóa khớp, phục hồi và tái tạo sụn khớp luôn khỏe mạnh và trơn láng.

Jex thế hệ mới

Các yếu tố tiền viêm như TNF-α, IL-6, IL-1…  được giảm đáng kể sau 48 giờ sử dụng Curcumin (trong Turmeric Root) & Lecithin (có hàm lượng vừa đủ trong JEX thế hệ mới) – nghiên cứu từ ĐH Khoa học và Công nghệ Quốc gia Seoul (Hàn Quốc).

Hiếm khi có chỉ định phẫu thuật đối với chứng đau cổ, phẫu thuật có thể là một lựa chọn để giảm chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống.

Biện pháp phòng ngừa đau cổ và chế độ dinh dưỡng cho người bị đau cổ

Mặc dù không có một loại thực phẩm nào có thể giúp giảm đau cổ tức thì, nhưng một chế độ ăn uống tập trung vào các loại thực phẩm chống viêm, cung cấp dinh dưỡng tốt có thể có tác dụng tuyệt vời trong việc ngăn ngừa và kiểm soát cơn đau.

Cùng với bổ sung dưỡng chất đặc biệt cho xương khớp, người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn uống hàng ngày theo tiêu chí:

Chọn thực phẩm chống viêm để giảm đau cổ

Một số thay đổi trong chế độ ăn uống có tác động tích cực là tăng cường bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả tươi cùng thực phẩm chứa hàm lượng Beta Caroten, các loại thực phẩm giàu chất béo lành mạnh omega 3:

  • Các loại rau xanh như rau bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh
  • Các loại hạt như óc chó, hạt lanh và hạnh nhân
  • Omega 3 có nhiều trong các loại cá tươi như cá hồi, cá ngừ và cá mòi
  • Trái cây như dưa hấu, lựu, anh đào và quả việt quất
  • Thực phẩm hoặc chất bổ sung canxi, vitamin D cũng rất quan trọng vì chúng làm giảm viêm và giảm nguy cơ mất xương, gãy xương.

Thực phẩm cho người đau cổ

4 nhóm thực phẩm được chuyên gia xương khớp khuyên dùng cho người bị đau cổ

Thực phẩm cần tránh gây viêm, đau nhức cổ

Dưới đây là một số loại thực phẩm hàng đầu thúc đẩy tình trạng viêm mà người bị đau cổ nên hạn chế:

  • Đồ uống nhiều đường như nước ngọt có ga, bánh ngọt, trà sữa… (cả nước ngọt dành cho người ăn kiêng).
  • Rượu bia, thuốc lá, cà phê, trà đậm đặc, thịt chế biến sẵn, thịt đỏ và mỡ lợn cũng không tốt cho tình trạng viêm nhiễm.

Không bao giờ là quá muộn để thay đổi chế độ ăn uống của bạn, điều này sẽ giúp kiểm soát sức khỏe cơ thể và giảm đau cổ. Hãy bắt đầu ngay hôm nay để có một cuộc sống lành mạnh hơn, cơn đau cổ cũng có thể thuyên giảm từng ngày!

Rate this post
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

Bạn có thể thích