Home Bệnh lý khác Loãng xương ở người cao tuổi: Nguyên nhân và phương pháp phòng ngừa

Loãng xương ở người cao tuổi: Nguyên nhân và phương pháp phòng ngừa

Được viết bởi

Đã kiểm duyệt y khoa

Tất cả bài viết của chúng tôi đã được kiểm tra nội dung y khoa trước khi xuất bản để đảm bảo tính chuyên môn.

Loãng xương ở người cao tuổi là căn bệnh phổ biến với tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh gấp 4 lần so với nam giới. Nó diễn ra trong sự “thầm lặng”, không có các biểu hiện cụ thể và gây nên những ảnh hưởng nghiêm trọng đến phạm vi sinh hoạt thường ngày. Vậy nên, hãy cùng Doctor Jex tìm hiểu kỹ hơn về nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay nhé!

Nguyên nhân gây loãng xương ở người cao tuổi

Nguyên nhân gây loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương ở người cao tuổi là gì?

Loãng xương ở người cao tuổi là tình trạng mật độ khoáng chất trong xương dần suy giảm và mất đi sự cân bằng tái tạo xương, bởi do tác động từ quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Căn bệnh này, tiến triển rất “âm thầm” và cũng là nguyên nhân dẫn đến các triệu chứng đau nhức, giảm khả năng hoạt động của người cao tuổi, thoái hóa khớp và tác động sâu sắc đến cả sức khỏe tinh thần.

Dấu hiệu nhận biết loãng xương ở người lớn tuổi

Ở giai đoạn đầu, loãng xương thường không biểu hiện rõ các dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, khi bệnh loãng xương ở người cao tuổi dần tiến triển nặng hơn, sẽ có các triệu chứng đặc trưng như:

  • Đau nhức xương liên tục và âm ĩ tại các vị trí: khớp gối, khớp háng, cánh tay, cột sống thắt lưng,…
  • Đau kèm cảm giác cơ bị co cứng và yếu dần. Đặc biệt cơn đau dữ dội khi người bệnh vận động, mang vác nặng hoặc ngồi xổm, đứng dậy quá nhanh.
  • Lệch cột sống và chiều cao cơ thể giảm so với trước khi bệnh.
  • Chuột rút thường xuyên xuất hiện khi ngủ dậy và khi ngồi lâu ở một tư thế cố định.
  • Mất ổn định và giảm khả năng chuyển động linh hoạt ở các chi
  • Xương giòn yếu dễ gãy, ngay cả khi va chạm nhẹ.
  • Cơ thể thường bị ớn lạnh và đổ nhiều mồ hôi.

Mức độ biểu hiện của bệnh nặng hay nhẹ, ở mỗi người sẽ khác nhau. Các triệu chứng sẽ có xu hướng tăng cao vào ban đêm và khiến cho các người lớn tuổi thường xuyên bị tình trạng mất ngủ kéo dài. Điều này, tưởng như đơn giản, nhưng thực tế nếu bệnh nhân không được ngủ đủ giấc, kết hợp cùng cơn đau tác động liên tục, sẽ làm suy nhược đề kháng và trường hợp nặng có thể gây trầm cảm do rối loạn giấc ngủ.

Nguyên nhân gây bệnh loãng xương ở người già

Chứng bệnh loãng xương được hình thành từ nhiều yếu tố khác nhau. Bao gồm cả nguyên nhân chủ quan và cả khách quan như:

Lão hóa xương

Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng loãng xương chính là quá trình lão hóa tự nhiên và con người không thể đảo ngược quy luật. Khi lớn tuổi, các cơ quan cơ thể dần suy yếu chức năng hoạt động. Khi đó, giảm thiểu khả năng hấp thụ canxi và các khoáng chất cần thiết, làm xương trở nên giòn yếu dễ gãy hơn.

Bệnh mạn tính

Người cao tuổi khi mắc một số bệnh lý mạn tính và thường bắt buộc sử dụng các nhóm thuốc giảm đau hoặc chống viêm chứa Corticoid để điều trị, cũng có thể làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh loãng xương cao hơn. Chẳng hạn như:

  • Bệnh suy thận
  • Các bệnh về nội tiết như cường giáp, suy giáp, tiểu đường, suy giảm chức năng sinh dục,…
  • Thoái hóa khớp
  • Viêm khớp dạng thấp
  • Viêm cột sống dính khớp
  • Hội chứng Cushing

Thiếu dinh dưỡng

Tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, do chế độ thực đơn ăn uống hằng ngày không đáp ứng đủ, cũng sẽ là nguyên tố thúc đẩy quá trình lão hóa xương nhanh hơn bình thường. Ngoài ra, nhu cầu ăn uống đối với những người lớn tuổi không còn cao (do răng yếu làm sức nhai kém, khẩu vị giảm,…) và làm khả năng tiêu hóa, chuyển hóa dưỡng chất dần bị suy giảm. Chính vì vậy, khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng trầm trọng và không thể giải phóng thành năng lượng nhằm phục vụ cho các chức năng của cơ thể, bao gồm cả hoạt động tái tạo mô xương mới.

Nhu cầu ăn uống giảm dẫn đến thiếu hụt dưỡng chất

Nhu cầu ăn uống giảm dẫn đến thiếu hụt dưỡng chất

Rối loạn hormone

Theo các nghiên cứu khoa học kiểm chứng, cứ 3 người trên 50 tuổi thì sẽ có 1 người mắc bệnh loãng xương. Có thể thấy, bên cạnh vấn đề tim mạch, loãng xương là bệnh lý thường gặp nhất ở người cao tuổi, chiếm hơn 21% dân số nhóm nguời già trên toàn thế giới. Đặc biệt đối với những phụ nữ trên 50 tuổi sau mãn kinh. Hormone estrogen (ở nữ giới) và testosterone (ở nam giới) là hai loại hormone, không chỉ quan trọng về mặt nhu cầu sinh lý, mà còn liên quan mật thiết đến khả năng duy trì xương khớp chắc khỏe, dẻo dai. Vậy nên, quá trình sụt giảm hormone tăng nhanh gây tác động đến cấu trúc khối lượng xương và thúc đẩy quá trình đào thải canxi khỏi cơ thể bằng đường nước tiểu.

Ít vận động

Bên cạnh những nguyên nhân do tuổi tác, thì việc ít thực hiện hoạt động thể chất lâu ngày, cũng có thể gây tình trạng mất xương – yếu tố chính gây loãng xương. Quá trình tái tạo xương được tạo thành do áp lực cơ học, bao gồm cả mang vác đồ vật. Vậy nên, khi cơ thể không được duy trì vận động, vừa làm giảm sự linh hoạt xương khớp mà còn làm gián đoạn khả năng tạo xương mới.

Bệnh loãng xương ở người cao tuổi có nguy hiểm không?

Loãng xương không phải chứng bệnh đe dọa trực tiếp đến tính mạng người cao tuổi. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có khả năng dẫn đến nhiều biến chứng khác nhau. Trường hợp mức độ nhẹ, bệnh sẽ tác động tạo nên các cơn đau nhức và ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt thường này. Thế nhưng, lâu dần bệnh sẽ tiến triển đến các triệu chứng nặng hơn gây mất kiểm soát vận động, dễ gây nên té ngã và làm gãy xương.

Té ngã dễ gây biến chứng gãy xương ở người lớn tuổi

Té ngã dễ gây biến chứng gãy xương ở người lớn tuổi

Điều quan trọng hơn hết, nếu gãy xương xảy ra ở người cao tuổi, những đối tượng bệnh nhân này có khả năng phục hồi tổn thương kém hơn rất nhiều so với người trẻ, thì sẽ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng như thời gian phục hồi chậm, suy yếu các chi, bại liệt,… Đặc biệt, đối với trường hợp gãy xương ở những vùng nguy hiểm như cột sống và hông thì có khả năng dẫn đến tử vong. Còn khi tàn phế, người bệnh chỉ có thể nằm bất động và hạn chế di chuyển, điều này sẽ là tác nhân làm tăng cao biến chứng về tim mạch hay các bệnh nền mạn tính khác (viêm phổi, viêm đường tiết niệu…).

Chẩn đoán bệnh loãng xương

Để xác định chính xác bệnh loãng xương ở người cao tuổi, bệnh nhân cần thực hiện các phương pháp chẩn đoán theo sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa, bao gồm:

Chẩn đoán lâm sàng

Tầm soát lâm sàng các yếu tố gây bệnh, bằng quá trình thăm khám tình trạng cột sống bị gù hay lệch, kiểm tra phạm vi hoạt động và mức độ đau. Đồng thời, bác sĩ sẽ đặt các câu hỏi liên quan đến tiền sử (gãy xương, di truyền) và bệnh lý nền của bệnh nhân.

Xét nghiệm

Sau khi thăm khám lâm sàng, các bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm cơ bản khác như:

  • Đo mật độ xương (BMD): Phương pháp này còn thường gọi là đo loãng xương, sử dụng tia X hoặc hấp thụ tia X có năng lượng kép (DXA) để có thể xác định mật độ canxi và khoáng chất có trong xương. BMD là phương pháp chẩn đoán sử dụng tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
  • Chụp X-quang: Dựa vào màu sắc sáng tối của phim X-quang, mà các bác sĩ có thể đánh giá được định lượng xương mất đi và tốc độ hao mòn xương hiện tại. Khu vực bị loãng xương thì trên phim chụp X-quang sẽ có màu sắc đậm hơn so với những vùng bình thường. Hơn nữa, X-quang còn hỗ trợ đánh giá vấn đề về biến dạng và xẹp lún các đốt sống.
Chỉ số đánh giá mật độ khoáng xương

Chỉ số đánh giá mật độ khoáng xương

Bên cạnh hai các phương pháp chẩn đoán trên, còn có thêm nhiều xét nghiệm khác nhằm kiểm tra chuyên sâu hơn dành cho những đối tượng nghi ngờ mắc các bệnh lý về gan thận, tim mạch hay viêm khớp dạng thấp. Từ đó, bác sĩ có thể đưa ra được kết luận chính xác nhất.

Đối tượng cao tuổi nào nên tầm soát loãng xương?

Theo khuyến cáo từ các chuyên gia xương khớp cho biết, những người trên 50 tuổi nên thực hiện tầm soát loãng xương 6 tháng/lần, để có thể kiểm tra và đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả nhất khi bệnh chỉ mới chớm phát. Ngoài độ tuổi, thì còn một số yếu tố quan trọng khác ở người cao tuổi cần ưu tiên tầm soát như:

  • Người giảm hơn 3cm chiều cao so với lúc 30 tuổi.
  • Có tiền sử bị gãy xương hoặc nứt xương.
  • Cân nặng cơ thể dưới 40kg.
  • Sụt cân bất thường mà không rõ nguyên do.
  • Đã và đang sử dụng các loại thuốc chứa corticoid và hepari liên tục 3 tháng.
  • Phụ nữ đã phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng và sau khi mãn kinh.
  • Thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất kích thích.
  • Người có tiền sử gia đình mắc bệnh loãng xương

Lưu ý: Chống chỉ định cho những bệnh nhân sử dụng các chất (trong vòng 7 ngày): đồng phóng xạ, thuốc cản quang chứa Baryt và Iod.

Phương pháp điều trị loãng xương ở người cao tuổi

Tuy rằng, bệnh loãng xương ở người cao tuổi không thể điều trị khỏi dứt điểm hoàn toàn. Nhưng nếu người bệnh được điều trị và phòng ngừa đúng cách, thì nó vẫn có thể cải thiện mật độ khoáng xương, hạn chế tiến triển của các biến chứng và giảm nguy cơ gãy xương. Chính vì vậy, để kiểm soát bệnh tốt hơn, bạn nên tham khảo một số phương pháp điều trị sau:

Sử dụng thuốc

Thuốc là biện pháp được áp dụng phổ biến trong chữa trị bệnh loãng xương. Người bệnh cần được sự chỉ định kê toa và theo dõi từ bác sĩ chuyên khoa khi sử dụng thuốc, để hạn chế tối đa các tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là một số loại thuốc điều trị loãng xương thường gặp:

  • Thuốc giảm đau: Các loại thuốc giảm đau như Paracetamol hay Calcitonine có tác dụng ức chế hoạt động của các tế bào phá hủy cấu trúc xương và giảm cơn đau loãng xương nhanh chóng. Thế nhưng, chỉ nên sử dụng chúng khi cần thiết và không được sử dụng liên tục trong thời gian dài, đặc biệt là nhóm thuốc kháng viêm có chứa Corticosteroides.
  • Thuốc chống hủy xương: Để có thể ức chế quá trình tiêu hủy xương của tế bào, các bác sĩ thường kê đơn thuốc như Bisphosphanates và Calcitonin Salmon; Hormone (Estrogen, Testosterone) và hoạt chất tác động đến hormone nội sinh (Premarin, Livial, Prempak C,…).
  • Thuốc tái tạo xương: Hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng mật độ khoáng của xương và giảm thiểu tình trạng gãy xương do loãng xương. Bằng cách áp dụng các loại thuốc như Romosozumab, Vitamin D, Canxi, thuốc tăng đồng hóa (Anabolic Agents),… trong phác đồ điều trị.

Vật lý trị liệu

Liệu pháp trị liệu đem lại nhiều lợi ích sức khỏe cho người cao tuổi mắc bệnh loãng xương. Đồng thời, còn hỗ trợ kiểm soát tình trạng bệnh, giảm những triệu chứng đau nhức mạn tính, căng cứng các khớp xương và tăng cường khả năng phục hồi vận động sau chấn thương. Nhờ vào các bài tập giãn cơ được thực hiện lặp đi lặp lại, kết hợp cùng nhiều kỹ thuật như: massage mô sâu, kích thích điện thần kinh, siêu âm…

Phòng ngừa loãng xương ở người già

Để có được sức khỏe xương khớp luôn chắc khỏe, hạn chế tối đa biến chứng bệnh lý về xương, thì việc phòng ngừa loãng xương ngay cả khi cơ thể bình thường là điều cực kỳ cần thiết. Cụ thể:

Cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể

Chế độ ăn uống hợp lý, cân bằng đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể nói chung và sức khỏe xương khớp nói riêng, góp phần tăng cường hấp thụ và chuyển hóa dinh dưỡng vượt trội. Hạn chế dung nạp chất béo xấu từ các loại thức ăn nhanh, chiên xào nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, lựa chọn đa dạng nhóm thực phẩm giàu canxi, vitamin D, kẽm, protein,…

Tuy nhiên, hệ tiêu hóa của người cao tuổi dần trở nên yếu hơn so với người trẻ. Do đó, để đảm bảo việc cung cấp dưỡng chất cho xương luôn được tối ưu nhất, ngoài nguồn thực phẩm nhận từ chế độ ăn hằng ngày, những người già bị loãng xương nên sử dụng thực phẩm chức năng chứa tinh chất chuyên biệt cho sụn khớp.

Jex thế hệ mới được nhiều chuyên gia xương khớp khuyên dùng nhằm phòng ngừa và kiểm soát các bệnh lý xương khớp hiệu quả. Sản phẩm chứa bộ dưỡng chất đặc hiệu, chiết xuất 100% từ thiên nhiên như: Collagen Peptide, Chondroitin Sulfate, Eggshell Membrane, White Willow Bark, Turmeric Root,… Jex thế hệ mới đã được tinh chế từ công nghệ hiện đại bậc nhất tại Mỹ, mang đến khả năng tác động trực tiếp vào cơ chế bệnh sinh của xương khớp. Nhờ vậy, hỗ trợ giảm đau nhức, tăng cường bảo vệ khớp và làm chậm quá trình lão hóa xương.

Jex Thế hệ mới chứa bộ dưỡng chất độc quyền tốt cho sụn khớp

Jex Thế hệ mới chứa bộ dưỡng chất độc quyền tốt cho sụn khớp

Đặc biệt, Jex thế hệ mới có chứa tinh chất Collagen Peptide, đây chính là “chìa khóa” giúp kích thích tăng sinh tế bào xương mới, hỗ trợ mật độ khoáng chất của xương phát triển, nhờ đó góp phần phòng ngừa loãng xương xuất hiện.

Tìm hiểu thêm: Bệnh loãng xương nên ăn gì?

Duy trì vận động thể chất

Trái ngược với suy nghĩ “người cao tuổi bị loãng xương, chỉ nên nghỉ ngơi và không nên vận động tập luyện”, thì trên thực tế việc duy trì vận động là điều thực sự cần thiết mà người bệnh không nên bỏ qua. Người cao tuổi nên thường xuyên duy trì chế độ vận động thể lực ngoài vừa sức, vừa có thể cả thiện hệ thống xương khớp, nhờ vào việc phát triển khả năng hấp thụ canxi và protoid; mà còn thúc đẩy trao đổi hệ tiêu hóa, hô hấp và cả tim mạch.

Duy trì vận động cải thiện sức khỏe xương khớp

Duy trì vận động cải thiện sức khỏe xương khớp

Một số lưu ý khi chăm sóc người cao tuổi bị loãng xương

Hãy lưu ý đến một số vấn đề sau, góp phần quan trọng ngăn ngừa biến chứng của bệnh loãng xương khi chăm sóc người già mắc bệnh:

  • Luôn giữ sàn nhà khô ráo và sử dụng gạch chống trơn trượt ở phòng tắm.
  • Dùng thảm lót nên ưu tiên chọn loại chống trơn và có độ ma sát cao.
  • Lắp tay vịn trong phòng tắm, cầu thang và đầu giường.
  • Đảm bảo trong nhà đầy đủ ánh sáng.
  • Mang giày dép đế bằng và hạn chế đi trên bề mặt sỏi, đá gồ ghề.
Lắp tay vịn sẽ phòng ngừa té ngã gây loãng xương cho người cao tuổi

Lắp tay vịn sẽ phòng ngừa té ngã gây loãng xương cho người cao tuổi

Qua bài viết trên, có thể thấy được bệnh loãng xương ở người cao tuổi kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng không chỉ mỗi xương khớp, mà còn có các hệ cơ quan khác của cơ thể phải chịu ảnh hưởng. Vậy nên, chủ động xây dựng lối sống lành mạnh và thay đổi nhận thức về lợi ích của việc tầm soát loãng xương hằng năm, để gảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh.

5/5 - (1 bình chọn)
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

Bạn có thể thích